Geçtiğimiz yıl deniz temizliği sırasında mikrop kaptı. Lenf bezlerinde iltihap oluştu. O süreci şöyle anlatıyor: “Lenfoma-Hoçkin teşhisi kondu. PET taramasına girdim, kan tahlillerim temiz çıktı. 6 kez kemoterapi aldım. Şimdi Hacettepe’de kontrollerim sürüyor. Ama doğa, deniz ve Ayvalık sevgisi bende bitmez. Temiz bir çevreyi atalarımızdan emanet aldık, çocuklarımıza da tertemiz bırakmalıyız. Ayvalık’a gelen, yerleşen, tatil yapan herkese yalvarıyorum: Elinizde yanık sigara varsa beni çağırın, cebime koyun razıyım. Yeter ki yere atmayın! Bu doğa, bu deniz bizim. Çöp benim değil belki ama Ayvalık hepimizin!”
Yıllardır sahillerde, ormanlarda ve deniz dibinde gördüğü her atığı topluyor. Bu uğurda sağlığını bile riske attı. Hijyene dikkat etmediği için mikrop kaptı, uzun süre tedavi gördü ama pes etmedi. Sağlığına kavuşur kavuşmaz yine denize daldı, çöp toplamaya devam etti. Sokakta yürürken bile dayanamıyor, eğilip çöp alıyor. “Belki deli diyorlar” diyor ama umurunda değil. Çünkü onun tek derdi Ayvalık’ın doğasının, denizinin, ormanının ve sokaklarının temiz kalması.
“Ayvalık’ta her şey güzelleşince göç başladı”
Çetin İşten, 66 yaşında. 9 yaşındayken Körfez Bölgesi yüzme yarışlarında serbest stilde birçok birincilik kazandı. 1969 yılında kurulan Ayvalık Yelken İhtisas Kulübü’nün ilk lisanslı sporcusu. Türkiye çapında dereceler elde etti. Denize, doğaya ve Ayvalık’a tutkuyla bağlı. “Benim güzel Ayvalık’ım… Doğası, denizi, tarihi, zeytini, zeytinyağı, Ayvalık tostu, peyniri, lor tatlısı… Her şey güzel olunca büyük şehirlerden göç başladı. Gelsinler elbet ama Ayvalık küçük, bakir bir kasabaydı, bu kadar yükü nasıl kaldıracak? Hor kullanılınca, kalabalık arttıkça baktım deniz dibi çöplüğe dönmüş… Çok üzüldüm.”
İlk temizlik, ilk gözaltı…
“10 yaşımdan beri maske, palet ve şnorkelle dalıyorum. O ilk dalışımı hiç unutmam. Belediyenin önünden Cunda iskelesine kadar daldım, traktör dolusu atık çıkardım. Derken zabıtalar geldi, beni Emniyet’e götürdüler. Küçüktüm, çok korktum. ‘Denizi temizliyorum, neden alınıyorum?’ diye sordum. Meğer dönemin başkanı, denizi kirli gösterdiğim için şikâyet etmiş. Karakolda ne yapacağımı bilmeden beklerken, rahmetli Ceynur Karagözoğlu içeri girdi: ‘Çetin İşten bizim dernek üyesi, çöp toplamak için iznimiz var’ dedi. Kolumdan tuttuğu gibi çıkardı beni. Bir hafta sonra dernekte bana çevreye saygı madalyası taktı. Her yıl 5 Haziran Dünya Çevre Günü’nde onun anısına denize dalıp çöp çıkarıyorum.”
Herkes yüzerken o, teknenin arkasını çöple dolduruyor
“Bu artık benim görevim” diyen Çetin İşten, tur teknelerinde çalıştığı dönemde, denizin üstünde bir pet şişe bile görse atlayıp alırmış. “Millet denize girerken ben teknenin arkasını çöple dolduruyordum. Bir ara balıkçılığa merak saldım, bir kayık aldım. İlk ay balık tuttum ama sonra baktım ki elimde hep çöp var. Kayığıma ‘çöp kayığı’ adını taktılar. Yaz kış demem, nerede lastik, poşet, pet şişe görsem, dalar toplarım. Kasım ayında Keremköy sahilinde sabah denizi çöp içinde gördüm. Hemen denize daldım. O sırada bir delikanlı geldi, sigarasını yaktı, birasını açtı, beni görünce şaşkınlıkla ‘Ağabey sabah sabah ne yapıyorsun? Ben burada üşüyorum, sen denizden çöp topluyorsun’ dedi.”
Farkındalık yaratmak isterken vücudu yara içinde kaldı
Aynı zamanda aşçılar derneği üyesi olan Çetin İşten, mesleğinde de usta. “Bende durmak yok” diyor ve bir gün farkındalık yaratmak için Yunus Emre Parkı’ndan denize akan kanalizasyonun ağzına dalıyor. Çıktığında vücudu yara içinde. “İlaçlı sularla yıkandım ama yılmadım. Pek çok ödül aldım. Bir gün Çevre ve Şehircilik Bakanlığı aradı. Sayın Emine Erdoğan beni ‘Yılın Çevrecisi’ seçmiş. İstanbul’a çağrıldım, beratımı aldım. Sonra TEMA ailesine katıldım.”
Denizde mikrop kaptı, lenf bezleri iltihaplandı
Geçtiğimiz yıl deniz temizliği sırasında mikrop kaptı. Lenf bezlerinde iltihap oluştu. O süreci şöyle anlatıyor: “Lenfoma-Hoçkin teşhisi kondu. PET taramasına girdim, kan tahlillerim temiz çıktı. 6 kez kemoterapi aldım. Şimdi Hacettepe’de kontrollerim sürüyor. Ama doğa, deniz ve Ayvalık sevgisi bende bitmez. Temiz bir çevreyi atalarımızdan emanet aldık, çocuklarımıza da tertemiz bırakmalıyız. Ayvalık’a gelen, yerleşen, tatil yapan herkese yalvarıyorum: Elinizde yanık sigara varsa beni çağırın, cebime koyun razıyım. Yeter ki yere atmayın! Bu doğa, bu deniz bizim. Çöp benim değil belki ama Ayvalık hepimizin!”
Kabataklar dalış ekibini kurdu
Teşekkür ederim bütün arkadaşlara. Temizlik kampanyaları düzenleniyor, katılımlar her geçen gün artıyor bu çok sevindirici bir gelişme. Kendimle gurur duyuyorum. Ben tek başıma başladım ama son 5 yıldır fidanlar ürün vermeye başladı. Çok sayıda gönüllü özveriyle katılıyor ve destek veriyor. Karabataklar dalış ekibi oldu. Cunda Arka deniz sahilini avukat karı koca çocuklarıyla birlikte temizliyorlar, bu da önemli bir gelişme. Ne mutlu bana; belediye başkanım, kent konseyim, temizlik işleri gönüllüleri, tüm Ayvalık sevdalıları artık yanımızda, TEMA ve Çevre Gönüllüsü Çetin İşten olarak herkese çok teşekkür ediyorum. (Işık Teoman/Ayvalık)
